Wróć

Kryteria ocen

Wymagania do działów "Na tropach przyrody" - klasa IV.

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca).

Uczeń:

Wymagania podstawowe

(ocena dostateczna).

Uczeń:

Wymagania rozszerzające

(ocena dobra).

Uczeń:

Wymagania dopełniające

(ocena bardzo dobra).

Uczeń:

Wymagania wykraczające

(ocena celująca).

Uczeń:

Dział 1:My i przyroda

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 4.1, 9.6

wyjaśnia, co nazywamy przyrodą (B); wymienia
3"4 elementy przyrody nieożywionej iprzyrody ożywionej (A); wymienia nazwy 2"3 przyrządów służących do obserwacji przyrody (A); wymienia
3"4 źródła wiedzy oprzyrodzie (A); wyjaśnia, w jakim celu prowadzi się obserwacje idoświadczenia (B); wymienia kilka pozytywnych cech charakteru dobrego kolegi, dobrej koleżanki (A); wyjaśnia znaczenie odpoczynku, w tym snu, dla prawidłowego funkcjonowania organizmu (B); opisuje prawidłowo zorganizowane miejsce do nauki (B)

wymienia składniki przyrody potrzebne człowiekowi do życia (A); wymienia poznane na lekcji działania człowieka mogące pomóc przyrodzie oraz te, które jej szkodzą (A); przyporządkowuje przyrząd do obserwowanego obiektu (C); odróżnia obserwację od doświadczenia (C); wymienia podstawowe zasady obowiązujące wkontaktach z innymi ludźmi, między innymi podczas pracy w zespole (A); wyjaśnia potrzebę planowania zajęś w ciągu dnia i tygodnia (C)

wymienia cechy istot żywych (A); podaje przykłady wykorzystania poszczególnych zmysłów wobserwacjach przyrody (C); wymienia zasady bezpiecznego prowadzenia doświadczeń iobserwacji (A); wymienia czynniki pozytywnie inegatywnie wpływające na samopoczucie w szkole iwdomu (A); proponuje sposoby eliminowania czynników negatywnych (C); wskazuje właściwą formę wypoczynku po określonej pracy fizycznej lub umysłowej (B); wymienia zasady prawidłowego uczenia się (A)

opisuje zależności między elementami przyrody ożywionej inieożywionej (C); ocenia przydatnośś różnych źródeł wiedzy do uczenia się przyrody (D); rozróżnia wśród wielu komunikatów te, które są prawidłowo sformułowane (D)

przewiduje, jaki będzie miała wpływ zmiana jednego elementu przyrody na inne (D); uzasadnia, dlaczego dany komunikat wywołuje złe emocje u osób, do których jest kierowany (D); opisuje zdrowotne skutki niewłaściwego korzystania ztelewizora i komputera oraz zbyt małej ilości snu (D)

Dział 2: Moja okolica

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 2.1, 2.2, 2.7, 4.1, 4.13, 4.14, 7.2, 7.3

wyjaśnia, czym jest krajobraz (B);wymienia po trzy elementy krajobrazu naturalnego iwytworzonego przez człowieka (A); podaje przykłady wypukłych iwklęsłych form terenu (A); podaje nazwy 2"3 skał (A); porządkuje opis etapów powstawania gleby (C); rozróżnia na zdjęciach typy krajobrazu (C); wymienia nazwy głównych kierunków geograficznych (A); wyjaśnia określenie: pozorna wędrówka Słońca po niebie (B)

dokonuje podziału skał według kryterium spoistości (C); opisuje budowę gleby, uwzględniając ożywione inieożywione składniki (B); wymienia cechy krajobrazu miejskiego iwiejskiego (B); wyjaśnia pojęcia: widnokrąg, północ geograficzna, wschód, górowanie (południe słoneczne), zachód Słońca (B); wymienia nazwy kierunków pośrednich (A)

charakteryzuje wzniesienia (zpodaniem zakresu wysokości) i formy wklęsłe (C); opisuje skały, oceniając ich barwę, jednorodnośś budowy, twardośś, kruchośś, plastycznośś, spoistośś (C); opisuje proces powstawania gleby (B); wyodrębnia w krajobrazie wiejskim elementy krajobrazu rolniczego oraz w krajobrazie miejskim elementy krajobrazu przemysłowego (C); rysuje różę kierunków zzastosowaniem skrótów nazw polskich iangielskich (C); przedstawia na rysunku zależnośś między wysokością Słońca adługością cienia (C)

charakteryzuje krajobraz naturalny i krajobraz stworzony przez człowieka (C); podaje przykłady zastosowania różnych skał w gospodarce człowieka (B); klasyfikuje wybrane gleby wg żyzności (C); opisuje sposób wyznaczania kierunków geograficznych na widnokręgu za pomocą kompasu i gnomonu (C); na podstawie obserwacji na rysunkach długości cieni ludzi iprzedmiotów określa porę dnia (D)

porównuje żyznośś różnych gleb na podstawie analizy ich przekrojów (D); analizuje wpływ różnych typów krajobrazu na samopoczucie człowieka (D); uzasadnia, dlaczego wPolsce cienie są zawsze widoczne, nawet wpołudnie słoneczne (D)

Dział 3: Ciepło, zimno i pogoda

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 3.2, 3.3, 3.5, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13

podaje nazwę przyrządu ijednostki pomiaru temperatury (A); wymienia stany skupienia wody (A); podaje przykłady wykorzystania wody przez człowieka (A); podaje przykłady substancji ze swojego otoczenia występujących w różnych stanach skupienia(A); wymienia cechy powietrza (A); wymienia składniki pogody (A); odczytuje lub zaznacza na rysunku termometru określone wartości temperatury (C); wymienia rodzaje opadów i osadów (A); podaje daty rozpoczęcia kalendarzowych pór roku (A); podaje ogólne cechy pogody wróżnych porach roku (B)

podaje przykłady występowania wody wposzczególnych stanach skupienia (A); wymienia czynniki przyspieszające parowanie wody (A); wyjaśnia pojęcie substancji (B); opisuje poszczególne składniki pogody (B); wyjaśnia pojęcie wyżu iniżu (B); opisuje sposoby badania kierunku i siły wiatru (A); opisuje, w jaki sposób powstaje rosa iszron (B); wyjaśnia pojęcia przesilenia zimowego iletniego, równonocy wiosennej ijesiennej (B)

wyjaśnia pojęcia: parowanie, skraplanie, krzepnięcie itopnienie (B); opisuje zmiany stanów skupienia wody wprzyrodzie (C); opisuje czynniki wpływające na krzepnięcie wody itopnienie lodu oraz szybkośś parowania cieczy (B); wyjaśnia pojęcie ciśnienia atmosferycznego (B); zapisuje jednostkę pomiaru ciśnienia atmosferycznego (B); opisuje powstawanie wiatru na podstawie schematu (C); odczytuje zmapy pogody nazwy wiatrów zgodnie zich kierunkami (C); opisuje sposób powstawania opadów, szadzi i gołoledzi (B); wyjaśnia zależnośś między wysokością Słońca adługością dnia itemperaturą powietrza wciągu roku (C)

uzasadnia, dlaczego temperatura, ruch powietrza i większa powierzchnia wpływają na szybkośś parowania wody (D); opisuje wpływ zmian temperatury na zachowanie ciał stałych igazów (B); rozpoznaje rodzaje chmur (C); wyjaśnia różnicę między osadami i opadami (B); wykonuje schematyczne rysunki pozornej wędrówki Słońca po niebie wróżnych porach roku (C)

wyjaśnia, na czym polega zjawisko sublimacji iresublimacji (B); podaje przykłady świadczące orozszerzalności wody podczas procesu krzepnięcia (B); wyjaśnia, dlaczego gaz w butli turystycznej ma postaś cieczy, az palnika wydostaje się wpostaci gazu (B); na podstawie podanych wartości oblicza średnią temperaturę dnia, miesiąca, roku (C); oblicza różnicę temperatur (C); wyjaśnia pojęcia: kalendarzowe, astronomiczne iklimatyczne pory roku (B)

Dział 4: Moje zdrowie i bezpieczeństwo

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 9.1, 9.2, 9.4, 9.7, 9.8, 9.9, 9.11

wymienia miejsca występowania bakterii (A); opisuje sposób rozmnażania się bakterii (A); podaje po dwa przykłady pożytecznej iszkodliwej działalności bakterii (A); podaje po dwa przykłady chorób, którymi można się zaraziś, i dwa przykłady chorób, którymi się nie zarażamy (A); wymienia sposoby niszczenia iograniczania bakterii wproduktach spożywczych (A); wyjaśnia, co się składa na higienę osobistą (B); podaje treśś informacji, którą należy przekazaś, dzwoniąc na telefon alarmowy (C); wymienia domowe urządzenia gazowe ielektryczne, które mogą stanowiś zagrożenie (A); wyjaśnia, jak należy się zachowaś, gdy do drzwi dzwoni ktoś obcy, kiedy wybuchnie pożar lub gdy ulatnia się gaz (B); opisuje zasady bezpiecznego poruszania się po drogach (B); wyjaśnia znaczenie elementów odblaskowych na ubraniu dla bezpieczeństwa pieszego (B); wyjaśnia, jak należy się zachowaś po znalezieniu niewybuchu lub niewypału (B); podaje przykłady prac, których dzieciom nie wolno wykonywaś wgospodarstwie rolnym (A)

wymienia przykłady chorób zakaźnych wywoływanych przez bakterie iwywoływanych przez wirusy (A); wymienia sposoby ochrony żywności przed zepsuciem (A); wymienia telefony alarmowe na pogotowie, straż pożarną ipolicję (A); przewiduje skutki niewłaściwego korzystania z urządzeń gazowych ielektrycznych wdomu (B); wyjaśnia, dlaczego na drodze bez chodnika zawsze należy chodziś lewą stroną (B); wymienia sytuacje, wktórych użądlenie owada może byś bardzo niebezpieczne (A); opisuje sposób udzielania pierwszej pomocy w sytuacjach: krwotoku, poparzenia, podejrzenia złamania, stłuczenia, zwichnięcia, użądlenia, itp. (C)

wymienia kilka produktów spożywczych powstałych dzięki działalności bakterii (A); wymienia różne drogi wnikania drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu człowieka (A); opisuje zasady zachowania w sytuacji, kiedy wybuchnie pożar (B); podaje przykłady niebezpiecznych sytuacji podczas zabaw na świeżym powietrzu (B); wymienia zasady, których należy przestrzegaś podczas jedzenia ipicia na świeżym powietrzu (A)

opisuje choroby bakteryjne: anginę, salmonellozę, próchnicę oraz wirusowe: przeziębienie, grypę, grypę jelitową, opryszczkę wargową (C); wyjaśnia, dlaczego artykuły spożywcze po otwarciu opakowania należy spożyś wcześniej, niż wskazuje data przydatności do spożycia (B); wyjaśnia znaczenie szczepionki wprzypadku ugryzienia przez zwierzę podejrzane owściekliznę (B); podaje przykłady materiałów łatwopalnych znajdujących się w domach lub w najbliższym otoczeniu (A)

opisuje działanie antybiotyków (B); omawia zasadę działania iznaczenie szczepień ochronnych (B); wyjaśnia, dlaczego żywnośś suszona, mocno solona lub słodzona może byś przechowywana dłużej (B)

Dział 5: Świat istot żywych

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 1.7, 1.8, 1.9, 3.1, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.11, 8.5, 9.1

wymienia czynności życiowe organizmów (A); wymienia części mikroskopu (A); wymienia nazwy głównych królestw organizmów (A); podaje, do czego organizmom jest potrzebna energia (A); podaje nazwy gazów: niezbędnego organizmom do oddychania ipowstającego podczas oddychania (A); dzieli organizmy ze względu na sposób, w jaki się odżywiają (A); podaje nazwy części rośliny (A); podaje zasady pielęgnacji roślin doniczkowych (A); wyjaśnia, czym jest łańcuch pokarmowy (B); opisuje obowiązki, jakie ma człowiek wobec hodowanego przez siebie zwierzęcia (B); wymienia 3"4 przykłady grzybów kapeluszowych (A)

charakteryzuje czynności życiowe organizmów (C); opisuje przeznaczenie poszczególnych części mikroskopu (A); podaje po jednym przykładzie organizmów należących do poszczególnych królestw (A); opisuje proces spalania (B); wymienia sposoby pobierania tlenu przez różne organizmy (A); wymienia po kolei najważniejsze etapy rozwoju rośliny (A); rozpoznaje na zdjęciach gatunki roślin trujących (C); układa proste łańcuchy pokarmowe, wykorzystując podane przykłady organizmów (C); przedstawia korzyści, jakie człowiek czerpie z hodowli zwierząt (B); podaje przykłady miejsc występowania grzybów (A); wymienia sposoby zapobiegania grzybicy (A)

posługując się przykładami, wyjaśnia komórkową budowę organizmów (B); podaje cechy charakterystyczne poszczególnych królestw organizmów (A); porównuje oddychanie roślin izwierząt (B); na podstawie schematu opisuje proces fotosyntezy (B); opisuje rolę, jaką odgrywają poszczególne części rośliny (B); przedstawia zasady bezpiecznego postępowania wkontakcie z roślinami trującymi (A); podaje nazwy ogniw włańcuchu pokarmowym (A); podaje przykłady zwierząt opiekujących się potomstwem itakich, które nie troszczą się opotomstwo (A); wyjaśnia, podając przykłady, jakie organizmy nazywamy pasożytami (B); omawia na przykładach pozytywne i negatywne aspekty znaczenia grzybów dla człowieka (A)

omawia podobieństwa iróżnice w procesach uzyskiwania energii:

" podczas spalania np. węgla

" podczas łączenia się substancji pokarmowych ztlenem worganizmie człowieka (D); wyjaśnia znaczenie fotosyntezy zarówno dla roślin, jak idla zwierząt (B); wskazuje rośliny trujące wswoim otoczeniu (D); omawia zależności między poszczególnymi ogniwami łańcucha pokarmowego (C); podaje przykłady łańcuchów pokarmowych w środowisku lądowym iwodnym (D); opisuje rozmnażanie się grzybów przez zarodniki (B)

wyjaśnia, dlaczego niektóre gaśnice stosowane do gaszenia pożarów są wypełnione dwutlenkiem węgla (B); przewiduje zmiany, jakie zaszłyby wprzyrodzie, gdyby Słońce przestało świeciś (D); przewiduje skutki eliminacji poszczególnych elementów łańcucha pokarmowego (D); przewiduje skutki wprowadzenia do danego środowiska obcego gatunku (D)

Dział 6: W wodzie i nad wodą

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 3.3, 4.8 ,4.9, 4.10, 4.11, 4.12, 14.4

dokonuje podziału wód powierzchniowych na stojące ipłynące (A); podaje nazwy głównych elementów rzeki (A); wymienia czynniki niezbędne do życia roślin lądowych i wodnych (A); wymienia po jednym przykładzie gatunków zwierząt żyjących:

" tylko wwodzie,

" w wodzie i na lądzie (A)

podpisuje zmiany stanu skupienia wody na schemacie obiegu wody wprzyrodzie (A); podaje przykłady wód powierzchniowych stojących ipłynących (A); określa cechy środowiska wodnego korzystne iniekorzystne dla roślin wodnych (B); wymienia po jednym przykładzie roślin rosnących w poszczególnych strefach zbiornika wodnego (B); wśród zwierząt wodnych wskazuje te, które oddychają tlenem rozpuszczonym wwodzie, ite, które oddychają tlenem atmosferycznym (B); układa proste łańcuchy pokarmowe, wykorzystując podane przykłady organizmów (B)

opisuje schemat obiegu wody w przyrodzie (B); omawia sposób powstawania rzeki i jeziora (A); opisuje sposoby przystosowania roślin wodnych do zdobywania światła (B); opisuje przystosowania ryb do życia wwodzie (C); porównuje warunki życia wwodzie latem i zimą (C); podaje przykłady łańcuchów pokarmowych występujących wśrodowisku wodnym iwodno-lądowym (B)

wskazuje różnice między jeziorem a bagnem (C); porównuje budowę roślin wodnych i lądowych (C); omawia przystosowania zwierząt (innych niż ryby) do życia wwodzie (B); podaje przykłady przystosowań zwierząt wodnych do zdobywania określonego rodzaju pokarmu (B); rozpoznaje na ilustracjach najczęściej spotykane w Polsce gatunki ryb słodkowodnych (C)

uzasadnia, że zanieczyszczenia powietrza mają również wpływ na stan gleby iwody (C); podaje przykłady roślin hodowanych w akwariach (B); opisuje wpływ zanieczyszczeń środowiska wodnego na żyjące w nim organizmy (C)

Dział 7: Ĺ»ycie lasu

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 4.2, 4.3, 4.4, 4.6, 4.7, 4.14, 5.2, 5.5

wymienia czynniki charakterystyczne dla środowiska lądowego (A); podpisuje części drzewa na ilustracji (A); podaje po
2"3 nazwy gatunków drzew liściastych iiglastych rosnących wlasach (B); wymienia kolejno piętra lasu (A); podaje przykłady organizmów roślinnych izwierzęcych żyjących wlesie (A); podaje przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w lesie (A); podaje 2"3 przykłady znaczenia lasów dla człowieka (A); opisuje, jak należy się zachowywaś wlesie (B)

podaje przykłady przystosowań organizmów lądowych do niedoborów wody i do zmian temperatury (B); wymienia typy lasów (A); przyporządkowuje zdjęcia lub rysunki pospolitych gatunków roślin, grzybów i zwierząt do poszczególnych pięter lasu (C); wymienia
3"4 gatunki roślin leśnych, których owoce lub nasiona są pokarmem dla ludzi (A)

porównuje cechy środowiska lądowego iwodnego oraz ich wpływ na organizmy (C); opisuje rolę poszczególnych części drzewa (B); opisuje warunki panujące wposzczególnych piętrach lasu (A); wyjaśnia różnice między drzewem i krzewem (B); opisuje przystosowania roślin i zwierząt do życia w poszczególnych warstwach lasu (B); podaje przykłady przystosowań różnych gatunków zwierząt leśnych do zdobywania pokarmu (B); opisuje pozytywny wpływ lasu na odpoczywających w nim ludzi (B)

wyjaśnia zależnośś między budową liścia a szybkością parowania wody z rośliny (C); wskazuje piętro lasu, w którym warunki są najbardziej stałe, iuzasadnia swój wybór (C); wyjaśnia znaczenie mrówek idżdżownic dla lasu (B); podaje przykłady różnych typów zależności występujących między organizmami żyjącymi wlesie (B)

wyjaśnia przyczyny różnic wbudowie koron drzew rosnących samotnie, na skraju lasu i w środku lasu (C); przewiduje, co się stanie, gdy nadmiernie wzrośnie liczebnośś osobników gatunku tworzącego jedno z ogniw łańcucha pokarmowego (D); wyjaśnia, na czym polega równowaga wśrodowisku leśnym (D); wymienia, do jakich celów wykorzystuje się różne gatunki drzew (A)

Dział 8: Na łące, na polu i w sadzie

Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 3.1, 4.3, 4.4, 4.6, 5.4

określa, w jakim celu roślina wytwarza owoce inasiona (B); podpisuje na schemacie elementy budowy kwiatu (C); wskazuje częśś rośliny, która przekształca się wowoc (C); podaje przykłady wykorzystywania łąk przez człowieka (B); wymienia najczęściej uprawiane wPolsce zboża, drzewa ikrzewy owocowe oraz warzywa (A); rozpoznaje podstawowe gatunki warzyw uprawianych wPolsce (C); podaje przykłady zwierząt żyjących na łące lub polu (A); wymienia zwierzęta gospodarskie hodowane przez człowieka i ptaki zaliczane do drobiu (A)

na podstawie ilustracji przedstawiających kwiaty rozpoznaje rośliny wiatropylne i owadopylne (C); wymienia sposoby rozsiewania nasion (A); na podstawie ilustracji przyporządkowuje owoce do właściwych roślin (C); wymienia najczęściej spotykane rośliny łąkowe (A); rozpoznaje gatunki zbóż uprawianych w Polsce (C); układa prosty łańcuch pokarmowy z organizmów żyjących na polu i łące (C); wymienia korzyści płynące zhodowli bydła, świń idrobiu (A)

opisuje rolę poszczególnych elementów kwiatu (B); opisuje sposoby rozsiewania nasion (A); opisuje, podając przykłady, budowę owoców różnych gatunków roślin w powiązaniu ze sposobem rozprzestrzeniania nasion (C); wymienia lecznicze rośliny rosnące na łące (A); rozpoznaje uprawiane wPolsce drzewa i krzewy owocowe (C); opisuje na przykładach przystosowania zwierząt drapieżnych oraz ich ofiar do życia na polu i łące (B)

podaje 3"4 przykłady roślin okwiatach pojedynczych iroślin, których kwiaty są zebrane wkwiatostany (C); wymienia przykłady celowego iprzypadkowego sposobu rozsiewania nasion przez człowieka (A); podaje przykłady wykorzystania roślin uprawianych przez człowieka (A); wskazuje przyczyny szybkiego rozprzestrzeniania się szkodników na polu (B); wskazuje pozytywne inegatywne skutki stosowania środków ochrony roślin (B); wymienia pozytywne inegatywne skutki hodowli przemysłowej zwierząt (A)

rozpoznaje rodzaje kwiatów występujące wkwiatostanach słonecznika i stokrotki (C); wyjaśnia, na czym polega walka biologiczna ze szkodnikami (B); wyjaśnia, dlaczego pościel iubrania wykonane z puchu są bardzo ciepłe (B)